O‘zA, G‘ulom Mirzo – Temuriylar tarixi davlat muzeyi tashkil etilganiga 10 yil to‘ldi.

Mamlakatimiz mustaqillikka erishgach, istibdod yillarida toptalgan yana bir adolat tantana qildi: buyuk bobomiz Sohibqiron Amir Temurning muborak nomi qayta tiklandi.

Prezidentimiz Islom Karimov tashabbusi bilan yurtimizda Sohibqironning tabarruk nomini tiklash, ruhi pokini shod etish yo‘lida zalvorli qadamlar qo‘yildi. Amir Temur ordeni ta’sis etilgani, Toshkent, Samarqand va Shahrisabzda bobokalonimizga haykallar o‘rnatilgani, Temuriylar tarixi davlat muzeyi tashkil topgani ana shunday sharafli ishlardandir.

Poytaxtimizning markazida qad rostlagan Temuriylar tarixi davlat muzeyi o‘zining yuksak salohiyati va salobati bilan alohida ajralib turadi. Betakror me’moriy yechimga ega muzey binosi Sharq me’morchiligining temuriylar davriga xos hamda bugungi kun zamonaviy uslublarini o‘zida mujassam etgan.

Davlatimiz rahbari 1996 yilning 18 oktabrida - ushbu ma’naviyat koshonasining tantanali ochilish marosimida ta’kidlaganidek, “Amir Temur xiyoboni go‘zal bir uzuk bo‘lsa, bu muzey shu uzukning yoqut ko‘zidir”. Bunday ta’rif ushbu koshonaning nainki ko‘rk-tarovatiga, ayni chog‘da undagi qadimiy, noyob osori-atiqalarning mohiyati va ahamiyatiga ham taalluqlidir. Zero, muzey ko‘rgazmalarida xalqimizning buyuk tarixi ham, shonli buguni ham, yorug‘ istiqboli ham aks etgan.

Muzey fondining asosiy qismi O‘zbekistonning XIV-XVI asrlar tarixini aks ettiruvchi Amir Temur va temuriylar davriga oid qo‘lyozma asarlar, turli davlatlar hukmdorlari bilan olib borilgan yozishmalar, tangalar, sopol va mis buyumlar, me’moriy bezak qoplamalari, kitoblar, etnografik buyumlar, yurtimiz rassomlari asarlari kabi nodir eksponatlardan iborat. Eksponatlarning soni esa 2,5 mingdan oshadi.

Muzey direktorining ilmiy ishlar bo‘yicha o‘rinbosari O‘tkir Alimovning aytishicha, muzeyni tarixiy ashyolar bilan to‘ldirishda, avvalo, Yurtboshimizning doimiy e’tibori muhim omil bo‘lmoqda. Arxeologiya ekspeditsiyalari topilmalari, muzey xodimlarining bunday qazishmalarda bevosita ishtiroki, xorijga olib ketilgan temuriylar davri yodgorliklarini qaytarish borasidagi ishlar bunda katta ahamiyatga ega.

Muzey ekspozitsiyasi xorijdan tashrif buyuruvchi faxriy mehmonlarning bebaho sovg‘alari hisobiga ham boyimoqda. “Sovg‘alar”, “Dastxatlar” ko‘rgazmalari ana shunday eksponatlar asosida tashkil etilgan.

Ayni paytda muzey zallaridagi “O‘zbekistonda yozuv madaniyati va tarixi”, “Shohruhiya qal’a-shahri”, “Xorijdagi merosimiz”, “Amir Temur-Klavixo-Samarqand”, “Amir Temur hayotidan lavhalar”, “Amir Temur va temuriylar davri - rassomlar nigohida”, “Amir Temur va temuriylar davri tarixi olimlar va yozuvchilar nazarida” kabi ko‘rgazmalarda 1,5 ming eksponat namoyish etilmoqda. Yaqinda “Temuriylar tarixi davlat muzeyi 10 yoshda” mavzuidagi yangi ekspozitsiya ochildi.

Muzey ma’muriyati ma’lumotlariga qaraganda, o‘n yil davomida bu yerda turli mavzularda o‘ttizga yaqin ko‘rgazma namoyish etilgan. Muzeyning noyob eksponatlari Fransiya, AQSH, Germaniya, Avstriya kabi ko‘plab xorijiy davlatlarda tashkil etilgan xalqaro ko‘rgazmalarda namoyish qilingan.

Muzey ziyoratiga keluvchi hamyurtlarimiz va xorijlik mehmonlar soni ham yildan-yilga ortib bormoqda.

- Birgina shu yilning sentabr oyida muzeyimizga salkam 4,5 ming ziyoratchi keldi, - deydi ekskursiyalar bo‘limi mudiri Surayyo O‘ljaboyeva. - Joriy yilning to‘qqiz oyida 38 mingdan ortiq, muzey tashkil topgan vaqtdan buyon esa qariyb 1,5 million tomoshabin, 400 dan ziyod rasmiy delegatsiya tashrif buyurdi.

Muzey ziyoratchilari safida mamlakatimizning turli hududlaridan muntazam kelib turuvchi hamyurtlarimizdan tashqari, Markaziy Osiyo mintaqasi davlatlaridan, shuningdek, boshqa xorijiy mamlakatlardan tashrif buyurgan mehmonlar, ayniqsa, ko‘pchilikni tashkil etadi.

O‘n yil davomida muzeyni ziyorat qilganlar orasida Yaponiya, Xitoy, Rossiya, Koreya Respublikasi, Hindiston, Eron, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Kuvayt, Misr, Malayziya, Tailand, Bangladesh, Zambiya, Afg‘oniston, Turkiya, Isroil, Avstraliya, Avstriya, AQSH, Kanada, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya, Gretsiya, Italiya, Ispaniya, Belgiya, Lixtenshteyn, Finlyandiya, Shvetsiya, Daniya, Bolgariya, Polsha, Ruminiya, Chexiya, Slovakiya, Vengriya, Ukraina, Gruziya, Ozarboyjon, Latviya, Litva kabi mamlakatlardan tashrif buyurgan davlat rahbarlari, hukumat boshliqlari, parlament delegatsiyalari, diplomatlar, ishbilarmonlar, bankirlar, sanoatchilar, ta’lim sohasi mutasaddilari, madaniyat va san’at namoyandalari, sportchilar, harbiylar, me’morlar, diniy konfessiyalar vakillaridan to oddiy sayyohlargacha bor.

BMT, YUNESKO, YEXHT, NATO, SHHT, MDH kabi xalqaro va mintaqaviy tashkilotlar, YETTB, Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki, shuningdek, Interpol singari maxsus xalqaro tuzilmalar vakillarining muzey ziyoratida bo‘lgani ham e’tiborga molikdir.

Kimki bizning qudratimizga shubha qilsa, biz barpo etgan binolarni kelib ko‘rsin, degan edi Amir Temur hazratlari. Mustaqillik sharofati tufayli xalqimiz o‘z milliy davlatchiligini qayta tiklagan bugungi kunda Sohibqiron nomi bilan bog‘liq buyuk koshona - Temuriylar tarixi davlat muzeyi ham shon-shuhratimizni olamaro yoyishga xizmat qilmoqda.
Bu ma'lumot: www.uza.uz olindi!

Хива шахри дунёни барча давлатлари билан беллашига лойик кадимий шахар!
Ман бу расимни:www.ziyo.com

Rost bo'lsa

Ma'ruzachi shunday dedi:
- Azizlarim, hayajonlanmaslikka, asabiylashmaslik-ka, o'z kayfiyatingizni buzmaslikka harakat qiling. Er-xotin o'rtasidagi besh daqiqalik janjal umrni bir haftaga qisqartiradi... .
- Agar bu gap chindanam rost bo'lsa, dedi Nasriddin yonida o'tirgan kishining qulog'iga shivirlab, men bu yerga to'ppa-to'g'ri narigi dunyodan kelib qolgan ekanman-da.



Eng muhimi tekinga...
Pulga o'chligi bilan mashhur bo'lgan taniqli vrachni uchratib qolgan Nasriddin qiziqsinib undan so'radi:
- Do'xtir, masalan, aytaylik, sizning o'zingiz shamollab qoldingiz deyaylik, xo'sh, unda qanday davolanasiz?
Vrach qanday davolanishini ipidan-ignasigacha gapirib berdi.
- Yaxshi maslahatingiz uchun sizga katta rahmat, minnatdorchilik bildirdi Nasriddin. Eng muximi, yana tekinga-ya...



Tushunarsiz hol
- Mening xotinimni yaxshilab bir ko'rib quysangiz, deya iltimos qildi Nasriddin shifokordan, - Unda qandaydir g'alati odatlar paydo bo'lib qoldi.
- Xo'sh... Masalan, qanday odatlar?
- Bilasizmi, tushuntira boshladi xotiniga mehribon bo'lgan Nasriddin, ilgari u chakagi chakagiga tegmay javragani-javragan edi, men ham bunga ko'nikib qolgan edim. Endi esa gapiradi, gapiradi-da, birdan jim bo'lib qoladi. Buning sababi nimada?



Menga qolgani shu ekan...
Nasridinning qulog'i og'rib, shishib ketdi. Uning nashtardek tiliga ko'p marta duchor bo'lgan qo'shnisi buni ko'rib qolib, istehzo bilan dedi:
- Voy-bo'... Mulla Nasriddin, bunaqangi antiqa eshak quloqni qayerdan topdingiz?
- E-e, so'ramang, qo'shnijon, dedi unga javoban Nasriddin, Eshakning miyasini siz yeb qo'ygan ekansiz, menga faqat qulog'i qolibdi...



Zaruriy shart...
- Doktor, dedi kulimsiragancha Nasriddin, -nimaga menga tilingni chiqargin, dedingiz-u, o'zingiz unga qiyo ham qarab qo'ymadingiz?
- Resept yozib bergunimcha bir past jim turishingizni xohlagandim, dedi vrach ham kulimsiragancha.



Davosi oson...
Nasriddinning xotini to'lg'oq tutardi-yu, lekin u hech tug'a olmasdi.
- Buning davosi oson, dedi Nasriddin. Bir lahzada topib kelaman buni.
Shunday deb, u uydan yugurib chiqib ketdi-da, bir hovuch yong'oq sotib olib kelib, xotinining yonida g'amga botib o'tirgan qarindoshlariga tutqazib, dedi:
- Buni xotinimning oyoq tomoniga qo'yib qo'yinglar. Bola yong'oqni ko'rishi bilan o'zi yugurgilab chiqadi.



Topishmoq...
Bir kishi Nasriddinga dedi:
- Eshitishimga qaraganda, xotiningiz aqldan ajrabdi.
Nasriddin unga javob qaytarmay, chuqur o'yga cho'mdi.
- Nimani o'ylab qoldingiz? sabri chidamay so'radi boyagi kishi.
- O'ylaymay bo'ladimi, dedi Nasriddin. Xotinim tug'ilganda o'zi aqlsiz bo'lib tug'ilgan, shunday bo'lgach, qanday qilib aqldan ajrashi mumkin. Mana shuni o'ylayapman.



Endi hojati yo'q.
Nasriddinning xotinini yuragi birdan xuruj qilib qoldi. Nasriddin tashvishlanib tabibni chaqirib kelgani yo'l oldi. U eshikdan chiqqan ham ediki, xuruj o'tib ketdi. Zaifa darrov deraza yoniga yugurib keldi-da, zing'illagancha ketayotgan Nasriddinning orqasidan baqirdi:
- Yaxshi bo'lib qoldim. Tabibni chaqirmay qo'ya qoling.
Nasriddin uning gapini eshitdi-yu, bari bir tabibning uyiga borib, uni chaqirdi. Tabib uning oldiga chiqqach esa, shunday dedi:
- Xotimning yuragi xuruj qilib qolgandi. Sizni chaqirgani kelayotgandim, birdan u derazadan: "Yaxshi bo'lib qoldim, tabibni chaqirmay qo'ya qoling", deb baqirib qoldi. Endi sizning borishingizning hojati yo'q, shuni aytgani kelgandim.



Muddat tugadi...
- A-ha, qo'lga tushdingmi? - dedi Nasriddinning do'stlaridan biri. - Pivo ichayapsan! O'zing aytganding, pivo ichishni doktor taqiqladi, deb. Demak, sen byulletenni bir necha kunga cho'zmoqchisan!
- Taqiqlagani to'g'ri. Lekin byulletenni cho'zish to'g'risidagi gaping noto'g'ri. Bundan tashqari, doktor menga ichishni taqiqgandan keyin ko'p o'tmay qazo qildi. Xo'sh, u o'lgandan keyin ham buyrug'iga bo'ysunishim kerakmi?...



Yoqib qoldi...
Nasriddin tabibning huzuriga kelib, tomirini ko'rib qo'yishini iltimos qildi-da, qo'shib qo'ydi:
- Keyin qanday kasalim borligini ayting.
- Siz bor-yo'g'i ochsiz, dedi tabib, hozir tushki ovqat payti, mening mehmonim bo'ling.
Ular birgalikda ovqatlanib bo'lishgach, Nasriddin uyiga keta turib, tabibga dedi:
- Sizning qo'lingiz judayam yengil ekan, meni bir pasda tuzatib qo'ydingiz. Uyimda yana bir necha kishi xuddi shunday kasallik bilan og'rigan. Ularni ham sizning oldingizga yuboraman.

Bu ma'lumotlar: www.nafosat.freenet.uz olingan!

«Кўкалдош» мадрасаси Тошкент шаҳридаги тарихий обидалардан бири саналади. Муҳаммад Солиҳ Қорахўжа Тошкандийнинг «Тарихи жадидайи Тошканд» китобида «Кўкалдош» мадрасасини Дарвешхон қурдирганини ёзади ва шу китобининг баъзи жойларида мадрасани Дарвешхон мадрасаси деб ҳам атайди. Мадраса 1551-1575 йиллар орасида қуриб ишга туширилган. Бунга далил сифатида тарихчилар 1569-1570 йилларда ёзилган вақфномани келтирадилар. Унга кўра, Тошкент ҳокими Султон Дарвешхон бир карвонсаройни мадрасага вақф қилиб бергани айтилган.

«Кўкалдош» мадрасаси Чорсу майдонидаги Шаҳристон тепалигида Хўжа Аҳрор Валий жомеъ масжидининг ёнида анъанавий шарқона услуб асосида бунёд этилган. Унинг кенг ҳовлиси ҳужралар ва очиқ айвонлар билан ўралган. Ҳужралар сони 38 та бўлиб, дастлаб қурилганда мадраса уч қаватдан иборат бўлган. Бош фасад жанубга қараган, дарвозадан кираверишда чапда масжид, ўнгда дарсхона жойлашган. Масжид ва дарсхонанинг усти ўзаро кесишган равоқлар устига ўрнатилган қўш ички ва ташқи гумбазлардан иборат бўлган. Пештоқ сиркор парчин ва жилва нақшлар билан безатилган.
XVIII асрга келиб қаровсиз қолган мадраса карвонсарой сифатида фойдаланилган. 1830-1831 йилларда Тошкент ҳокими Лашкар Бегларбегининг даврида дарсхона ва масжид ўнгидаги нураб тўкила бошлаган зангори гумбазлари ва иккинчи қаватнинг ғиштлари кўчириб олиниб, ҳозирги кунда бузилиб кетган Бегларбеги мадрасаси (бозорнинг юқори қисмида)нинг қурилишида ишлатилган.
1866-1886 йилларда рўй берган зилзила натижасида мадраса пештоқининг юқори қисми қулаб тушган ва мадраса вайронага айланган.
1902-1903 йилларда Тошкент шаҳри аҳолисининг хайрия маблағлари ҳисобидан таъмирлаш ишлари олиб борилади. Маблағ етишмаслиги сабабли таъмирлаш ишлари тўхтаб қолиб, ёдгорлик ўзининг аввалги ҳолатига қайтарилмади.
Кўкалдош мадрасаси ва унинг ёнидаги Хўжа Аҳрор Валий жомеъ масжиди 1865 йилда Генерал Черняев бошчилигидаги Тошкентни забт этишда қаттиқ шикастланди.
1886 йили рус муҳандислари томонидан хонақолар ва жомеъ масжид қайта таъмирланиш натижасида ўзининг дастлабки меъморий кўринишини тамоман йўқотди.
Вақт ўтиши билан ўзаро урушлар, кучли зилзилалар, биноларнинг турли мақсадларда фойдаланиши, бир неча бор қайта таъмир қилиниши ва қайта тикланиши мадрасанинг дастлабки ҳақиқий гўзаллигини, муҳташамлигини аста-секин йўқотиб юборган.
Айниқса, ХVIII асрнинг бошларида мадраса ташландиқ ҳолатга келиб қолган. Ўша асрнинг охирида эса, карвонсарой мақсадида фойдаланилган. Коммунистик мафкуранинг ҳукмронлиги даврида мадраса биноси умуман қаровсиз қолиб кетган: хоналар омборхона, ётоқхона, ҳар хил устахоналар сифатида фойдаланилган.
Мазкур кўҳна билим даргоҳида кўплаб олиму фузалолар дарс берганлар, таҳсил олганлар. XVI асрда Тошкентда ишлаб турган Хожа Аҳрор жомеъи, Бароқхон ва «Кўкалдош» мадрасаларида ўз замонасининг машҳур олимларидан Шамсиддин Муҳаммад Куртий, Хожа Юсуф Қошғарийлар дарс берганлар. Ўзбек мумтоз шеъриятининг вакилларидан шоир Муҳаммад Аминхўжа Муқимий ҳар гал Тошкентга келган вақтларида (1880-1890) «Кўкалдош» мадрасасида истиқомат қилган. 1889-1891 йиллар мобайнида шаҳримизда яшаган машҳур шоир Зокиржон Холмуҳаммад ўғли Фурқат ҳам ушбу мадрасада истиқомат қилиб, таълим олган ва ижод билан шуғулланган. Шунингдек Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий ҳам 1910-1911 йилларда мадраса ҳужраларидан бирида истиқомат қилган. Ўзбек орифона шеъриятининг улкан намоёндаси – шоир Хазиний ҳам Тошкентга келган пайтларида албатта «Кўкалдош» мадрасасида тўхтаб, мударрис ва талабалар билан кўплаб ажойиб суҳбатлар қурган. XIX аср охири XX аср бошларидаги ўзбек шеъриятининг таниқли вакиллари: Мулло Қўшоқ Мисний, Сайид Ҳайбатулло Хўжа Хислат, Сирожиддин Сидқий Хондалиқийлар ҳам Кўкалдош мадрасасида таҳсил олганлар. Машҳур уламоларимиздан Сайид Маҳмуд Тарозий, Олтинхон Тўра, Юнус Мақсудий ва Зиёвуддин ибн Эшон Бобохон ҳазратлари ҳам XX аср бошларида таҳсил олиб, илм пиллапояларида юксалиб боришган.
Мадрасада Ислом дини қонун-қоидалари, араб ва форс тили грамматикаси, адабиёт, одоб-ахлоқ, математика, геометрия, астрономия каби фанлар ўқитилган. Дарслар араб ва форс тилларидаги китоблар бўйича ўтилган. Мадрасани битириб чиққан илм аҳллари араб, форс ва туркий тилларни мукаммал ўрганганлар, юзлаб ғазаллар, минглаб байтларни ёддан билганлар, мадраса ҳужраларида ётиб Қуръони каримни ёд олганлар.
Ушбу мадраса фаолият бошланганидан буён 1999 йилга қадар «Кўкалдош мадраса масжиди» деб номланган. 1999 йилда Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан янги Низом тасдиқланиб, 1999 йил 18 августда Ўзбекистон Республикаси Адлия Вазирлигида расмий рўйхатдан ўтгандан сўнг «Кўкалдош Тошкент ислом ўрта махсус билим юрти» деб номланди.
Билим юрти 1999 йил 10 октябрда махсус рухсатнома олиб, 1 ноябрдан расмий фаолият кўрсата бошлади.
Ҳозирги кунда билим юртида Қуръони карим, тафсир, ҳадис, сарф, наҳв, ақоид, мутолаа каби диний илмлар билан бир қаторда ўзбек тили ва адабиёти, тарих, жуғрофия, инглиз тили, физика, математика, астрономия, информатика ва бошқа дунёвий фанлар ҳам ўқитилади, бу ишга малакали мутахасислар жалб этилган.
2005-2006 ўқув йили бўйича билим юртида 34 нафар мударрислар 178 талабага таълим бермоқда. Мазкур мударрисларнинг барчаси Олий маълумотли.
Билим юртини битирган талабалар Ўзбекистон мусулмонлари идораси томонидан қилинган тақсимотга кўра, ўзлари келган вилоятлардаги масжидларга юборилади.
Бундан ташқари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 22 августдаги 364-сонли қарори асосида дипломлари давлат стандартига тенглаштирилди. Шунга биноан билим юртини битиргалар Тошкент Ислом институти, Тошкент Ислом университети қатори ўзлари истаган бошқа давлат олий ўқув юртларига ҳам ўқишга кирадилар.
Элимизнинг юздан ортиқ диний илмга муштоқ фарзандларини ўз қучоғига олган «Кўкалдош» Тошкент ислом ўрта махсус билим юртининг олдидаги вазифалари аниқ ва равшан. Яъни, Ватанимиздаги барча ўқув муассасалари қатори иймон-эътиқоди бутун, иродаси бақувват, аждодларимизнинг нодир маънавий меросларини чуқур ўрганган ва замонавий тафаккурга эга комил инсонлар тарбиялаш, халқимизнинг ихлосидан ҳамда маънавий онгида пайдо бўлган бўшликдан фойдаланиб, ислом ниқоби остида ўзларининг ғаразли мақсадларини амалга оширишга уринаётган кимсаларга қарши ўлароқ ҳамюртларимизнинг диний саводхонлигини ошириш ва шу йўлда хизмат қилувчи замонавий етук уламолар тайёрлашдир.

Бу махлумотлар: www.islam.uz

Исломда инсон ҳуқуқлари ҳақида гап кетар экан, инсон сифатида ҳар бир шахс у ҳуқуқлардан фойдаланиши зарурлиги таъкидланади. Чунки, бу илоҳий неъматдир ундан ҳар бир банда фойдаланиши керак. Инсон ҳуқуқлари ҳақида гап кетар экан, у ҳуқуқларни белгилашда инсоннинг ўзига нисбатан бўлган муносабат ҳам муҳим ўрин тутади. Биз ҳуқуқлари ҳақида гапираётган инсоннинг асли қандоқ, унинг бу дунёда турган ўрни қандоқ? каби саволларга бериладиган жавоблар, инсон ҳақларининг асосини белгилашда катта аҳамиятга эга бўлади. Албатта, инсон меҳнат туфайли ривожланиб қолган маймундир, деганлар инсонга ўзига яраша ҳуқуқ беришга уринадилар. Исломда эса, инсонга, сен маймундан тарқалгансан, дейишнинг ўзи инсонлик ҳуқуқини поймол қилишнинг олий нуқтаси, деб қаралади.

Шунингдек, инсон гуноҳ қилиб қўйиб, Аллоҳнинг ғазабига учраган махлуқ, у бу дунёда фақат ўша гуноҳини ювиш учунгина юрибди, у ўзини қанча кўпроқ қийнаса, тарки дунё қилса, шунчалик ўзига яхши бўлади деганлар ҳам инсон ҳуқуқларига нисбатан ўзларига яраша муносабатда бўладилар.
Исломда эса, Одам ота гуноҳ қилган пайтидаёқ тавба қилган, Аллоҳ ўша заҳоти уни кечирган, ҳозирда эса ҳар бир инсон бегуноҳ туғилади. Инсон Аллоҳнинг ер юзидаги халифасидир. У Аллоҳнинг амрига мувофиқ яшаб, бу дунёни қанчалик обод қилса, шунчалик савоб олади, икки дунёси обод бўлади, деб эътиқод қилинади
Исломда инсон Аллоҳ Ўз қўли билан яратган, Ўз руҳидан жон пуфлаган, ер юзида Ўзининг ўринбосари қилиб қўйган олий жаноб бир зотдир.
Бу олий жаноб маънони Қуръони карим оятлари очиқ баён этган. Аллоҳ таоло «Сод» сурасида иблисга хитоб қилиб: «Эй, Иблис, сени Мен икки қўлим билан халқ қилган нарсага сажда қилишдан нима ман қилди?!» дейди.
Ҳа, инсонни Аллоҳ таоло Ўз қўли билан яратгандир. Уни улуғлаб фаришталарни унга сажда қилишга амр қилгандир. Инсонга сажда қилмаган иблисни итоб қилиб Ўз даргоҳидан қувгандир.
Аллоҳ таоло «Сажда» сурасида инсоннинг яратилиши ҳақида хабар бериб: «Сўнг уни тўғрилади ва ичига Ўз руҳидан фуфлади», дейди.
Ҳа, инсоннинг яратилишини Аллоҳ таоло Ўзи тўғрилагандир ва унга жонни Ўз руҳидан пуфлагандир.
Аллоҳ таоло «Бақара» сурасида инсонни яратишидан мақсади ҳақида фаришталарга қуйидаги хитобни қилади: «Роббинг фаришталарига, албатта, Мен ер юзида халифа яратувчиман, деганини эсла!»
Инсон Аллоҳ таоло томонидан яратилган нарсаларнинг гултожидир. Дунёдаги қолган бошқа барча нарсаларни Аллоҳ таоло инсон фойдаси учун яратгандир.
Бу ҳақда ҳам Қуръони карим очиқ-ойдин баёнот беради. Аллоҳ таоло «Жосия» сурасида қуйидагиларни айтади: «У сизларга осмонлар ва ердаги жамики нарсаларни Ўзидан мусаххар қилиб қўйди».
Демак, Исломда инсон ҳуқуқлари ҳақида сўз кетар экан, Аллоҳнинг қўли ила яратилган олий мақом зот, Аллоҳнинг руҳидан жон олган мўътабар зот ва Аллоҳнинг ер юзидаги халифаси-ўринбосари бўлган зот ҳақида сўз кетади. Ана ўшандоқ зотнинг ҳақ-ҳуқуқлари тўғрисида баҳс юритилади.
Исломда инсон ҳуқуқлари ҳақида сўз юритилар экан, дунёдаги барча нарсалар унга беминнат хизмат қилиши учун яратилган зот ҳақида сўз кетади.
Аллоҳ таоло Қуръони каримнинг «Исро» сурасида: «Батаҳқиқ, Биз Бани Одамни мукаррам қилиб қўйдик», деган.
Демак, Исломда инсон ҳуқуқлари ҳақида гап кетар экан, Аллоҳ таоло томонидан мукаррам қилиб қўйилган, Бани Одам ҳақида сўз кетади.
Бинобарин, инсон ҳуқуқларини поймол қилувчилар Аллоҳнинг иродасига қарши чиққан бўладилар. Улар Аллоҳ Ўз қўли билан яратган, Ўз руҳидан жон пуфлаган, Ўзининг ер юзидаги ўринбосари ва Ўзи азизу мукаррам қилиб қўйган зотнинг ҳуқуқларини поймол қилган бўладилар.
Ислом таълимотларининг барчаси, шарият аҳкомларининг ҳаммаси инсон ҳуқуқлари масаласига боғлиқ қилинган, десак заррача ҳам муболаға қилмаган бўламиз.
Бу ҳақиқатни тушуниб олишимиз учун шариятнинг мақсадлари нималардан иборат?-деган саволга жавоб беришнинг ўзи кифоя.
Бу саволга Ислом уммати ўн тўрт асрдан буён бир овоздан, Ислом шариятининг мақсадлари; динни, жонни, ақлни, наслни ва молни асрашдан иборат, деб жавоб бериб келмоқда.
Бугунги кунда кўтарилаётган инсон ҳуқуқлари масалалари шу беш муҳим нарса; дин, жон, ақл, насл ва молни асраш, муҳофаза қилиш ҳақида кетмаяптими? Албатта, шу ҳақда кетмоқда. Бугунги кунда масала қилиб кўтарилаётган инсон ҳуқуқлари ҳам худди шу беш асосий нарса атрофида айланади.
Ислом кишиларни бирор ишга буюрган бўлса ушбу беш нарсани асраш учун буюргандир.
Ислом кишиларни бирор нарсадан қайтарган бўлса ушбу беш нарсани муҳофаза қилиш учун қайтаргандир.
Мақсади шундоқ олий даражада бўлган тузумгина инсон ҳуқуқларини етарли даражада таъминлай олиши мумкин.

Бу маълумотлар: www.islam.uz олинган!